OpenAI watermerkt ChatGPT-tekst in de EU met textGrain
OpenAI voegt in de EU een onzichtbaar watermerk toe aan tekst van ChatGPT en Codex, om de AI Act na te leven. De detector blijft voorlopig beperkt tot erkende onderzoekers, en synoniemen volstaan om het signaal te verzwakken.
AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.
Op 5 oktober 2026 maakte OpenAI bekend dat het een onzichtbaar watermerk gaat toevoegen aan tekst die ChatGPT en Codex in de Europese Unie genereren, om de AI Act na te leven. Volgens TechCrunch volgt de uitrol over de komende weken voor in aanmerking komende gebruikers van alle abonnementen, enkel in de EU. Ontwikkelaars die de API van OpenAI gebruiken, kunnen het watermerk voor geselecteerde modellen wereldwijd al aanzetten; standaard staat het uit.
Het watermerk heet textGrain en bestaat niet uit een zichtbaar symbool of verborgen tekens. Het is een statistisch signaal in de woordkeuze van het model: een detector die de sleutel kent, kan het patroon in een voldoende lange tekst terugvinden. Dat sluit aan bij artikel 50 van de AI Act. Volgens de wettekst moeten aanbieders van AI-systemen, ook van algemene AI-systemen, die synthetische tekst genereren, ervoor zorgen dat de uitvoer in een machineleesbaar formaat is gemarkeerd en detecteerbaar is als kunstmatig gegenereerd. Hun technische oplossingen moeten daarbij zo effectief, interoperabel, robuust en betrouwbaar zijn als technisch haalbaar is.
Die haalbaarheid is meteen het zwakke punt. Volgens TechCrunch daalde de detectie in één test van ongeveer 92% naar 66% wanneer 10% van de woorden door synoniemen werd vervangen. OpenAI geeft de detector voorlopig enkel aan erkende onderzoekers en gespecialiseerde organisaties. Een gewone lezer of redacteur kan dus niet zelf nagaan of een tekst uit ChatGPT komt. Ook Anthropic kondigde een watermerk voor Claude aan, zoals we eerder schreven.
Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?
De verplichting uit artikel 50, lid 2 ligt bij de aanbieder van het AI-systeem, hier OpenAI. Wie in een Belgisch bedrijf, kantoor of school ChatGPT gebruikt, krijgt het watermerk dus mee zonder iets te moeten instellen, zodra de uitrol de eigen account bereikt. Dat neemt niets weg van de eigen transparantieplichten die voor gebruikers in andere bepalingen van de AI Act kunnen gelden, zoals we eerder uitlegden.
Een praktische vraag voor wie met ChatGPT-tekst werkt: als je teksten later aanpast, blijft het signaal dan nog detecteerbaar? Op grond van de gemelde testresultaten is dat onzeker, en het ontbreken van een watermerk is dus geen bewijs dat een tekst niet door AI is gemaakt. Wie transparant wil zijn over AI-gebruik, doet dat daarom best zelf, in plaats van op het watermerk te rekenen.
Deze site schrijft met modellen van Anthropic en laat elke bewering door een aparte controle toetsen, normaal door een model van OpenAI. Zie ons redactioneel beleid.