Uitgever stopt met auteur Orélien na AI-sporen in zijn roman

Een Canadese uitgeverij heeft haar auteur laten vallen omdat er sporen van AI zijn gevonden in zijn bekroonde roman. Op 21 oktober 2026 maakte Boréal bekend dat ze niet meer samenwerkt met de Canadees-Haïtiaanse schrijver Thélyson Orélien. Ze drukt zijn roman ‘C’était ça ou mourir’ niet opnieuw en brengt geen andere boeken van hem uit, meldt VRT NWS.

Boréal liet de verschillende werkversies van het boek extern analyseren. Die analyse vond sporen van AI in de metadata van sommige documenten, de gegevens die een bestand over zichzelf bijhoudt. Dat schrijft Noovo, een Canadese nieuwssite. De auteur had de uitgeverij meermaals verzekerd dat hij nooit AI gebruikte. Hoeveel AI er precies aan te pas kwam, weet de uitgeverij niet.

Orélien zelf zei tot nu toe dat geen enkele zin in het boek door een machine is gemaakt. Wel gaf hij toe dat hij in eerder werk plagiaat pleegde, wat hij een jeugdzonde noemde. De Académie Goncourt, die een van de belangrijkste Franse literatuurprijzen uitreikt, haalde de roman op 25 september 2026 al uit de lijst van genomineerden. Ze achtte het boek waarschijnlijk grotendeels het product van AI.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

Ook het Vlaamse boekenvak weet niet altijd of een mens een boek schreef. VRT NWS meldde op 17 oktober 2026 dat steeds meer AI-boeken op de markt komen, vaak zonder duidelijk label. Het Centraal Boekhuis, dat uitgevers en verkopers van boeken met elkaar in contact brengt, heeft nog geen systeem om aan te geven of een boek door een mens, door AI of door beide gemaakt is. Het overlegt daarover met de sector.

De Vlaamse Auteursvereniging, onder voorzitter Matthijs de Ridder, vraagt een label voor boeken die een mens schreef. Boekhandel PassaPorta verkoopt geen volledig door AI gemaakte boeken. Standaard Boekhandel sluit ze niet principieel uit, maar onderzoekt labels.

Of de wet een label eist, hangt van het soort boek af. Artikel 50 van de AI Act verplicht de gebruiker van een AI-systeem dat tekst genereert, om te melden dat de tekst kunstmatig is gemaakt. Dat geldt als de tekst verschijnt om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang. Er is een uitzondering: de tekst kreeg menselijke of redactionele controle én een persoon of organisatie draagt de redactionele verantwoordelijkheid. De regels zijn sinds 2 augustus 2026 van toepassing.

Een AI-boek dat het publiek informeert, moet volgens data- en AI-expert Christoph Balduck in principe een label krijgen. Een volledig verzonnen boek hoeft dat niet, al raadt hij het aan. Voor een roman zoals die van Orélien geldt dus geen meldplicht. Of lezers en boekhandels toch een label willen, is nog open.