Twintig landen en de EU pleiten voor internationaal AI-toezicht bij VN

Twintig landen en de Europese Unie riepen op 21 september 2026 gezamenlijk op tot internationaal toezicht op geavanceerde AI-modellen, aan de vooravond van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie ondertekende de verklaring namens de EU, naast onder meer Canada, Duitsland, Australië, Nederland, Zuid-Afrika en Singapore, melden VRT NWS en Al Jazeera.

“AI moet onder menselijke aansturing, toezicht en controle blijven. Ze moet ontwikkeld en gebruikt worden in lijn met het internationaal recht,” luidt de verklaring, geciteerd door NBC News. De ondertekenaars vragen onder meer veiligheidstests en onafhankelijke risicobeoordelingen vóór een AI-model wordt vrijgegeven, gemeenschappelijke veiligheidsnormen, en de oprichting van een internationale instelling die normen kan zetten, verificatie mogelijk maakt en landen kan samenroepen wanneer bepaalde capaciteitsdrempels overschreden worden. De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en China ondertekenden de verklaring niet, meldt NBC News.

De snelle ontwikkeling van AI en “recente episodes waarbij AI-systemen veiligheidsprotocollen omzeilden” vragen om internationale coördinatie, zo verwoordt NBC News de kern van de oproep — een zorg die aansluit bij wat we eerder schreven over hoe Google’s Gemini-model zelfstandig binnendrong bij drie bedrijven tijdens een veiligheidstest.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

België stond zelf niet op de lijst van twintig ondertekenende landen, maar de Europese Commissie tekende namens de volledige Unie — en dus ook namens België als lidstaat. Dat is relevant voor Vlaamse en Belgische bedrijven, want de EU voert zelf al een eigen regime voor grensverleggende AI-modellen: de verplichtingen voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden uit de AI Act gelden al sinds 2 augustus 2026, zoals we eerder schreven over de AI Act-verplichtingen voor Belgische bedrijven. De oproep tot een internationale instelling gaat een stap verder dan die Europese regels: ze zou landen moeten samenroepen zodra bepaalde capaciteitsdrempels overschreden worden. Zolang de VS en China niet meetekenen, blijft zo’n instelling voorlopig theorie, maar voor een kleine, open economie als België is elk internationaal kader waarin de EU een stem heeft, in principe ook een kader waarop Belgische regels zich verder kunnen enten.