AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.

Duurzaamheidsclaims van chatbot EcoGPT houden volgens experts geen steek

EcoGPT presenteert zich bij jongeren op TikTok en Instagram als milieuvriendelijk alternatief voor ChatGPT. Twee onafhankelijke AI-onderzoekers zeggen dat de duurzaamheidsclaims niet te verifiëren zijn.

Twee onafhankelijke AI-onderzoekers trekken de duurzaamheidsclaims van de chatbot EcoGPT in twijfel, meldt VRT NWS. EcoGPT profileert zich bij jongeren op TikTok en Instagram als milieuvriendelijk alternatief voor ChatGPT, maar volgens de onderzoekers is geen van de centrale beweringen te verifiëren.

EcoGPT claimt te draaien op “efficiënte open-source modellen” van tussen de 5 en 20 miljard actieve parameters, gehost op Google-servers in Finland die zouden draaien op “98% koolstofvrije energie”. Voor elke honderd vragen zegt het bedrijf bovendien een boom te planten — de teller stond op het moment van onderzoek op 163.386, met een doel van 250.000 tegen eind 2026. AI-expert Wim Casteels (AP Hogeschool) relativeert die vaktaal: “De term ‘open source’ is geen garantie op duurzaamheid,” en over de gebruikte mixture-of-experts-architectuur zegt hij dat die “niet meer iets bijzonders” is. Volgens hem gebruikt EcoGPT “veel vaktaal en veel woorden om uiteindelijk niet veel te zeggen.”

Onderzoeker Alex de Vries-Gao (VU Amsterdam) probeerde de claims na te trekken, maar liep vast: toen hij de chatbot van EcoGPT zelf vroeg welke modellen ze precies gebruikt, antwoordde die enkel “Wil je het écht weten? Neem dan contact op.” Het bedrijf deelde technische details naar verluidt alleen onder een geheimhoudingsovereenkomst, en Google bevestigde tegenover VRT geen samenwerking met EcoGPT. “Als je niks kan valideren, kan je van alles beweren,” besluit De Vries-Gao.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

EcoGPT mikt bewust op jongeren via TikTok en Instagram — net de generatie die volgens de jongste imec.digimeter het snelst overstapt op generatieve AI, met 81% van de studenten die de technologie actief voor school gebruikt. Diezelfde digimeter toont dat het gebruik ook iets doet met hoe jongeren zelf nadenken: van de jongere gebruikers (18-24) zegt de helft door generatieve AI minder na te denken dan vroeger. We bespraken die cijfers eerder uitgebreid. Een chatbot die zich bij net dat publiek verkoopt met ongecontroleerde duurzaamheidsclaims, is dan ook precies het soort marketing waar mediawijsheid op moet inspelen.

De AI Act verplicht chatbots sinds 2 augustus 2026 wel om zich kenbaar te maken als AI-systeem, maar die transparantieplicht zegt niets over de waarheid van claims die een AI-aanbieder over zichzelf maakt — of het nu gaat om duurzaamheid, privacy of prestaties. Zolang daar geen aparte controle op bestaat, blijft het aan scholen, ouders en jongerenwerkingen om leerlingen te leren dat een indrukwekkend klinkende technische term, zoals “mixture-of-experts” of “open source”, op zich niets bewijst over hoe milieuvriendelijk of betrouwbaar een AI-tool werkelijk is.

Bronnen: VRT NWS · imec.digimeter