AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.

Vier Vlaamse ziekenhuizen testen AI die borstkankerbehandeling helpt voorspellen

AZ Delta, AZ Groeninge, AZORG en ZAS testen een AI-systeem dat bij de diagnose al voorspelt hoe een borstkankerpatiënte op chemotherapie zal reageren. Het model is getraind op gegevens van meer dan 8.000 patiënten.

Een AI-systeem, getraind op gegevens van meer dan 8.000 borstkankerpatiënten uit vier Vlaamse ziekenhuizen, kan bij de diagnose al voorspellen hoe goed een patiënte op chemotherapie zal reageren, meldt VRT NWS. AZ Delta, AZ Groeninge (Kortrijk), AZORG (Aalst) en ZAS (Antwerpen) testen het zogeheten Clinical Decision Support System (CDSS), ontwikkeld door RADar, het leer- en innovatiecentrum van AZ Delta.

Het systeem voorspelt drie dingen al bij de eerste diagnose: hoe de tumor zal reageren op chemotherapie, de kans op uitzaaiingen in de okselklieren, en de uiteindelijke tumorgrootte — “dingen die we vandaag meestal pas later in het zorgtraject te weten komen,” zegt dr. Barbara Bussels van AZ Delta tegen VRT NWS. “Als we die informatie al op het moment van de diagnose hebben, kan dat helpen om beter in te schatten welke behandeling het meest geschikt is voor welke patiënt.” Ze benadrukt dat het niet de bedoeling is artsen te vervangen: “Het doel is niet om artsen te vervangen, maar om hen extra informatie te geven op het moment dat belangrijke behandelbeslissingen genomen worden.” Radiotherapeut Philip Poortmans van ZAS voegt daaraan toe dat AI patronen kan herkennen “die met het menselijk oog moeilijk of zelfs onmogelijk waarneembaar zijn.”

Sinds begin juni 2026 evalueren kankerspecialisten van de vier ziekenhuizen het systeem onafhankelijk van elkaar op historische patiëntendossiers, nog niet op live behandelbeslissingen. “We hopen het systeem over een jaar in te zetten in de praktijk,” zegt Bussels.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

Dit is Vlaams nieuws in de meest directe zin: vier Vlaamse ziekenhuizen die samen een AI-model bouwen en testen op eigen patiëntendata, met als doel minder onnodige of te zware behandelingen bij borstkanker. Dat zulke systemen precies op deze schaal — meerdere ziekenhuizen die hun data samenleggen — tot stand komen, is relevant omdat een enkel ziekenhuis zelden genoeg patiëntgevallen heeft om een betrouwbaar voorspellend model te trainen; de samenwerking tussen AZ Delta, AZ Groeninge, AZORG en ZAS is daarmee zelf een deel van het verhaal.

Het traject waarin het systeem nu zit — eerst evalueren op historische dossiers voor het bij een echte patiënt wordt gebruikt — sluit aan bij wat de Europese AI Act van zulke toepassingen verwacht. Een CDSS voor kankerbehandeling is normaal gezien een medisch hulpmiddel onder de Europese MDR-verordening, en precies daardoor telt het volgens juristenkantoor Timelex ook als hoogrisicosysteem onder de AI Act (via artikel 6, lid 1, en bijlage I). Die classificatie staat vast, maar de verplichtingen die eraan hangen treden pas later in werking: voor hoogrisicosystemen die als veiligheidscomponent in een product zitten, schoof de Digital Omnibus, in werking sinds 27 juli 2026, de startdatum naar 2 augustus 2028. Vanaf dan gelden eisen rond datakwaliteit bij de training, risicobeheer, en — cruciaal — menselijk toezicht, waarbij gebruikers de output moeten kunnen verifiëren zodat ze niet blind op het advies van het systeem varen. De vier ziekenhuizen bouwen hun systeem dus in een venster waarin die eisen al bekend zijn maar nog niet afdwingbaar. Dat Bussels zelf benadrukt dat “het doel niet is om artsen te vervangen,” past bij die verplichting: de behandelkeuze blijft bij de arts, het model levert extra informatie aan. Met een verwachte tijdlijn van ongeveer een jaar voor de eerste effectieve inzet, is dit een project om te blijven volgen — niet alleen voor de vier ziekenhuizen zelf, maar voor de vraag hoe snel dit soort lokaal ontwikkelde medische AI ook elders in Vlaanderen navolging krijgt.

Bronnen: VRT NWS — 4 Vlaamse borstklinieken testen AI-systeem dat voorspelt welke kankerbehandeling meest geschikt is voor welke patiënt · Timelex — Navigating compliance considerations under the AI Act for AI-driven medical devices · White & Case — EU AI Omnibus enters into force, amending the AI Act