Als de Vlaming het aan AI vraagt, wie vindt jouw organisatie dan nog?

Twee rapporten uit 2026 vertellen samen een verhaal dat elk apart maar half vertelt. De imec.digimeter van maart telt hoeveel Vlamingen generatieve AI gebruiken: vier op tien, minstens elke maand. Het Reuters Digital News Report van juni zegt waarvoor — in de eerste plaats om snel informatie te vinden — en hoe zelden iemand daarna nog doorklikt naar de bron. Dit stuk leest die cijfers niet als nieuws over technologie, maar als nieuws over hoe jouw klanten, patiënten, inwoners of studenten je nog wel of niet tegenkomen. De cijfers dateren van maart en juni 2026; de beweging erachter is sindsdien niet gestopt.

De cijfers, zonder opsmuk

De imec.digimeter 2025, het jaarlijkse onderzoek van imec en UGent bij 3.001 Vlamingen van 18 jaar en ouder, verscheen op 10 maart 2026 en meet het jaar 2025. De kern: 43% van de Vlamingen gebruikt minstens maandelijks generatieve AI-tools zoals Gemini of ChatGPT. Een jaar eerder was dat 28%, het jaar daarvoor 18%. Dagelijks gebruik verdrievoudigde bijna, van 4% naar 11%. Twee op drie Vlamingen hebben zulke tools ooit gebruikt. Om die snelheid te plaatsen, schrijft imec dat Netflix, de smartphone en Instagram respectievelijk 7, 8 en 10 jaar nodig hadden om diezelfde penetratiegraad te bereiken.

Bij jongeren ligt de lat hoger. Ike Picone (VUB) vat het in het Reuters Digital News Report 2026, verschenen op 16 juni, zo samen: 75% van de 18- tot 24-jarigen en 81% van de studenten gebruiken generatieve AI. Van die studerende gebruikers zegt een derde dat ze het zonder AI moeilijker zouden hebben.

En dan de zin die voor organisaties het meest telt. Picone schrijft, met de digimeter als bron, dat de meest voorkomende toepassing van AI het snel vinden van informatie is — en noemt dat een uitdaging voor de nieuwsmedia in België, zoals in veel andere delen van de wereld. Wat voor nieuwsmedia geldt, geldt voor iedereen die van gevonden worden leeft.

Wat er verandert als het antwoord klaar is

Een zoekmachine gaf je een lijst; jij koos en klikte. Een AI-assistent geeft je het antwoord. Het Reuters Institute mat wat dat met doorklikken doet: 4% van de ondervraagden zegt altijd of vaak door te klikken naar de onderliggende nieuwsbron vanuit een AI-antwoord, tegenover 19% vanuit een zoekmachine en 17% vanuit sociale media. In het Verenigd Koninkrijk is het 1%.

Tegelijk is het antwoord ook in de zoekmachine zelf binnengekomen. Volgens hetzelfde rapport waren de AI-overzichten van Google in juni 2026 uitgerold in alle onderzochte markten behalve Frankrijk; België is een van die markten.

Zet die twee bewegingen naast elkaar en je ziet wat “gevonden worden” wordt: niet langer een bezoeker die op jouw pagina landt, maar een antwoord waarin jouw organisatie al dan niet voorkomt — met of zonder link, en meestal zonder klik.

Wat dit betekent voor Vlaanderen en België

Voor een Vlaamse organisatie is dit geen verre trend. De cijfers hierboven zijn Vlaamse cijfers, en de groep die het snelst overschakelt — 18 tot 24 jaar, studenten — is de klant, de werknemer en de burger van de komende tien jaar.

Drie gevolgen die ik in de praktijk zie.

Je verkeersstatistieken vertellen een kleiner deel van het verhaal. Als een deel van je publiek het antwoord al krijgt vóór het bij je aankomt, dan meet je bezoekersteller vooral wie nog wél doorklikt. Dalende bezoekcijfers bij gelijkblijvende omzet of gelijkblijvend aantal aanvragen zijn dan geen paradox meer.

De pagina die het antwoord bevat, wint van de pagina die ernaar verwijst. AI-systemen halen hun antwoord uit tekst die het antwoord effectief bevat: het openingsuur, het tarief, de voorwaarde, de datum, de verantwoordelijke. Een pagina die de lezer eerst door een formulier of een verkooppraatje leidt, levert een assistent weinig om te citeren. Wie in het antwoord wil voorkomen, schrijft het antwoord uit — feitelijk, gedateerd, met naam en bron.

Vertrouwen wordt de munt, niet de klik. Het Reuters-rapport meet wereldwijd amper 20% vertrouwen in nieuws uit AI-chatbots; bij wie ze gebruikt is dat 44%. En imec meet dat 85% van de Vlamingen zich zorgen maakt over het versterkende effect van AI op desinformatie, en dat acht op tien vrezen het verschil tussen mens en machine niet altijd meer te zien. Een organisatie die zichtbaar de bron is — met een naam eronder, een datum erbij en een verwijzing die klopt — is precies wat een wantrouwige gebruiker én een AI-systeem zoeken.

Waar het enthousiasme kantelt

Het digimeter-rapport zelf zet er een kanttekening bij die organisaties niet mogen overslaan, zoals we eerder schreven: het enthousiasme en de verwondering rond AI zijn er nog, schrijft imec, maar dat enthousiasme stagneert voor het eerst en vertoont hier en daar eerste barstjes, terwijl de bezorgdheden en negatieve gevoelens toenemen. Onder 18- tot 24-jarigen zegt de helft minder zelf na te denken dan vroeger.

Dat is geen argument om te wachten. Het is een argument om de mens in je communicatie zichtbaar te houden: wie schrijft dit, wanneer, op basis waarvan. Het publiek dat AI het meest gebruikt, is ook het publiek dat het meest twijfelt aan wat het terugkrijgt.

Wat je morgen kunt doen

Vraag een AI-assistent naar je eigen organisatie, je product of je dienst, in de woorden die een klant zou gebruiken. Kijk niet alleen wát het antwoord zegt, maar wie het citeert. Staat je eigen website erbij, of een tussenpersoon, of niemand? Dat ene antwoord zegt meer over je vindbaarheid dan een maand aan bezoekcijfers.

Jan Van Hove is oprichter en verantwoordelijke uitgever van AI Radar en werkt al twintig jaar in digitale strategie. Dit stuk is geschreven en nagelezen door de auteur; de cijfers zijn geverifieerd tegen de originele rapporten van imec en het Reuters Institute.