Europese privacytoezichthouders willen dat slimme brillen duidelijk tonen wanneer ze opnemen

Het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB), waarin de Europese privacytoezichthouders samenzitten, heeft op 13 oktober 2026 een verklaring over slimme brillen gepubliceerd. Het comité noemt transparantie de belangrijkste uitdaging: omstanders weten vaak niet dat hun gegevens worden verwerkt, door wie, of waarom. Volgens de EDPB moet duidelijk zijn wanneer een bril opneemt, bijvoorbeeld met felle ledlampjes, geluidssignalen, signalen bij spraakactivering, privacyvriendelijke meldingen op de smartphone of een herkenbaar ontwerp.

EDPB-voorzitter Anu Talus zegt in het persbericht dat zulke waarschuwingen betrouwbaar, moeilijk te negeren en altijd up-to-date moeten zijn. De verklaring moedigt ook industriestandaarden en bewustmakingsacties aan, zodat mensen begrijpen wanneer slimme brillen worden gebruikt en hoe hun gegevens worden gebruikt. De tekst richt zich tot gebruikers, fabrikanten en dienstverleners en wordt door het comité omschreven als eerste, voorlopige richtlijn.

Wie is verantwoordelijk?

De verklaring verdeelt de verantwoordelijkheid. Een gebruiker kan zelf verwerkingsverantwoordelijke zijn, bijvoorbeeld wanneer die foto’s of video’s openbaar op sociale media plaatst of de bril gebruikt voor officiële, professionele of politieke activiteiten. Een foto of video van familieleden of vrienden maken of delen, of de bril gebruiken om persoonlijk te vertalen in een privécontext, beschouwt de EDPB als een zuiver persoonlijke activiteit waarop de GDPR niet van toepassing zou zijn (de huishoudelijke uitzondering). Strafrechtelijke, burgerrechtelijke, arbeidsrechtelijke of sectorspecifieke regels kunnen dan nog wel gelden.

Fabrikanten en aanbieders van gekoppelde apps of diensten zijn volgens het comité zelf verwerkingsverantwoordelijke en kunnen hun verplichtingen niet op gebruikers afschuiven. Nieuwe verwerking moet bovendien verenigbaar blijven met het oorspronkelijke doel waarvoor de gegevens werden verzameld.

Bij de verklaring hoort een rapport, The connected gaze, opgesteld door een externe digitale socioloog in het kader van het expertenprogramma van de EDPB, op voorstel van de Franse gegevensbeschermingsautoriteit. De EDPB benadrukt dat de standpunten in dat rapport van de auteurs zijn en niet het officiële standpunt van het comité. Het rapport stelt dat slimme brillen soms worden gebruikt voor onderlinge bewaking en om bewijs te verzamelen, en dat ongelijke vaardigheid in het gebruik machtsverschillen schept tussen gebruikers en de mensen die worden opgenomen.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

De EDPB-verklaring is voorlopige richtlijn en geen nieuwe wet, maar ze zegt wel hoe de Europese privacytoezichthouders naar de bestaande GDPR kijken. Wie in België een slimme bril verkoopt of aanbiedt, kan er een maatstaf in vinden voor wat toezichthouders van een zichtbare opnamewaarschuwing verwachten, en voor de stelling dat fabrikanten hun eigen verantwoordelijkheid dragen.

Voor gebruikers geldt een onderscheid: wie foto’s of video’s van familieleden of vrienden maakt of deelt, valt volgens de EDPB onder de huishoudelijke uitzondering. Wie ze openbaar op sociale media zet, kan zelf verwerkingsverantwoordelijke worden. Organisaties die de brillen op de werkvloer, in een winkel of op school willen weren of toelaten, doen er goed aan hun eigen beleid na te lezen op die twee punten.

Het onderwerp leeft ook hier al: zoals we eerder schreven over de privacyzorgen rond Metas AI-bril, ook in Brussel, en over de verkoopstop van een optiekketen. Ook Noorwegen onderzoekt een tijdelijk verbod op bepaalde plaatsen. Dat de Europese toezichthouders nu samen een eerste lijn trekken, geeft die nationale discussies een gemeenschappelijk Europees kader om op terug te vallen.