ENISA en JRC bevestigen dat ze Chinese open AI-modellen testen
ENISA en het Gemeenschappelijk Onderzoekscentrum van de Commissie bevestigen voor het eerst dat ze Chinese open-gewichtenmodellen testen. Ze bouwen ook een testplatform voor sectoren als energie, financiën en gezondheid.
AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.
ENISA, het cyberveiligheidsagentschap van de EU, en het Gemeenschappelijk Onderzoekscentrum (JRC) van de Europese Commissie testen Chinese open-gewichtenmodellen. Volgens The Next Web, dat op 9 oktober 2026 verslag uitbracht op basis van berichtgeving van Politico, is het de eerste keer dat een van beide instellingen daar publiek over spreekt. Drie EU-functionarissen bevestigden het werk aan Politico.
Een woordvoerder van de Commissie, Maciej Berestecki, zegt dat de Chinese modellen deel uitmaken van een bredere studie die ook toonaangevende Amerikaanse en Europese systemen omvat. De studie bekijkt de mogelijkheden, tekortkomingen en risico’s ervan. Het JRC vroeg de Chinese ontwikkelaars geen bijzondere toegang of licenties, draait de modellen op eigen beveiligde computers en is niet van plan ze in het dagelijkse werk van de Commissie te gebruiken. Een tweede functionaris van de Commissie zegt dat veiligheid en beveiliging niet het hoofddoel van de JRC-tests zijn.
ENISA-directeur Juhan Lepassaar vertelde Politico dat het agentschap een paar Chinese open-gewichtenmodellen test. ENISA heeft volgens The Next Web al toegang tot geavanceerde modellen van Anthropic, OpenAI en Google.
Beide instellingen bouwen bovendien samen een testplatform, onderdeel van het AI- en cyberveiligheidsplan van de Commissie van juli. Sectoren als energie, financiën en gezondheid kunnen daar AI-hulpmiddelen uitproberen op nagebootste netwerken, zodat echte infrastructuur niet in gevaar komt. Het platform moet eind 2026 klaar zijn.
Chinese labs domineren volgens Business AM de open-gewichtenmodellen, omdat die publiek kunnen worden gedownload en geanalyseerd. Europa heeft geen eigen topmodel en kan daardoor gedwongen worden te kiezen tussen Amerikaanse en Chinese leveranciers, aldus The Next Web.
Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?
De testresultaten zijn nog niet publiek, dus er valt nog niets uit af te leiden over de veiligheid van specifieke modellen. Wat vaststaat, is dat twee EU-instellingen de modellen onderzoeken en dat de Commissie ze niet in haar dagelijkse werk wil gebruiken.
Wie als Belgische organisatie overweegt een Chinees open model in eigen omgeving te draaien, doet er goed aan de publicatie van die resultaten af te wachten en ondertussen dezelfde voorzichtigheid te hanteren als het JRC: draai zo’n model op afgeschermde infrastructuur, los van productiesystemen. Dat is een redactionele aanbeveling, geen advies van ENISA.
Voor organisaties in de sectoren die het testplatform noemt (energie, financiën, gezondheid) is vooral het platform zelf interessant, zodra het eind 2026 klaar is: de bronnen zeggen niet of en hoe Belgische bedrijven er toegang toe krijgen. Over de Europese tegenhanger schreven we eerder in de lancering van Mistral Large 4, en over de spanning met Chinese labs in de beschuldiging van modeldiefstal aan het adres van DeepSeek.