AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.

Rechter: Pentagon strafte Anthropic onwettig af na weigering rond wapens

Een federale rechter oordeelde dat het Pentagon onwettig handelde toen het Anthropic in maart 2026 als 'supply chain risk' bestempelde. Het bedrijf had geweigerd de vangrails rond autonome wapens en massasurveillance uit zijn Claude-modellen te halen.

Een federale rechter in Californië oordeelde donderdag 27 augustus 2026 dat het Amerikaanse ministerie van Defensie onwettig handelde toen het Anthropic in maart als “supply chain risk” bestempelde. Rechter Rita Lin noemde de maatregel “unlawful retaliation” in strijd met het Eerste Amendement, en “arbitrary and capricious” in strijd met de behoorlijke rechtsgang die het Vijfde Amendement vereist, meldt Forbes.

Het conflict ontstond nadat het Pentagon van Anthropic eiste dat het de vangrails uit zijn Claude-modellen zou halen die verhinderen dat het leger ze inzet voor volledig autonome wapensystemen of massasurveillance van Amerikanen. Anthropic-CEO Dario Amodei weigerde: “We have these two red lines. We’ve had them from day one,” zei hij tegen CBS News. Toen de onderhandelingen vastliepen, bestempelde defensieminister Pete Hegseth het bedrijf als “supply chain risk” — een label dat federale instanties en aannemers verplichtte de samenwerking met Anthropic stop te zetten, aldus TechCrunch.

Rechter Lin noemde de stukken waarmee de regering haar beslissing verdedigde mager — “slim” in het Engels — en de context wees eerder op “een verlangen om van Anthropic een publiek voorbeeld te stellen” voor wat het ministerie als “arrogantie” beschouwde, dan op een oprechte veiligheidsoverweging. Anthropic reageerde tevreden: “We remain focused on working productively with the government to harness AI for our national security so all Americans benefit from this technology.” Bij publicatie liep er nog een tweede, aanverwante zaak over de juridische basis van het label bij een hof van beroep in Washington D.C., en was nog niet bekend of de regering-Trump de uitspraak in die tweede zaak zou afwachten voor ze tegen Lins uitspraak in beroep zou gaan.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

De kern van het conflict — mag een overheid eisen dat een AI-leverancier zijn eigen veiligheidsgrenzen rond wapens en surveillance laat vallen — speelt zich in Europa in een andere juridische ruimte af. Artikel 2, lid 3 van de Europese AI Act bepaalt uitdrukkelijk dat de verordening niet geldt voor AI-systemen die “uitsluitend voor militaire, defensie- of nationale veiligheidsdoeleinden” op de markt komen of worden gebruikt, ongeacht welke partij ze inzet. Een geschil zoals dat tussen Anthropic en het Pentagon zou in de EU dus niet via de AI Act worden beslecht: die wet stelt geen regels voor autonome wapens of militaire surveillance, en bevat ook geen instrument waarmee een overheid een leverancier als “toeleveringsrisico” kan blacklisten omdat die weigert zulke vangrails te laten vallen.

Dat maakt het Amerikaanse precedent voor Belgische en Europese overheden vooral relevant als contrast: de militaire uitzondering geldt alleen zolang een systeem uitsluitend voor militaire, defensie- of nationale veiligheidsdoeleinden op de markt komt of wordt gebruikt. Is dat niet het geval — zoals bij commerciële Claude-toepassingen die ook door overheidsdiensten worden gebruikt — dan vervalt die uitzondering en gelden de gewone regels van de AI Act. Wat die voor aanbieders van algemene AI-modellen inhouden, beschreven we eerder. Voor Belgische overheidsdiensten die met Amerikaanse AI-leveranciers werken, toont deze zaak vooral hoe rechtstreeks het Amerikaanse veiligheidsapparaat kan ingrijpen op basis van politieke onenigheid met een leverancier — een risico waarvoor de EU, met haar eigen scheiding tussen civiel en militair AI-beleid, tot dusver geen equivalent kent.

Deze site stelt haar nieuwsduiding op met AI-modellen van Anthropic. Zie ons redactioneel beleid.

Bronnen: Forbes — Federal Judge Blocks Pentagon's 'Illegal' Designation Of Anthropic As A Supply Chain Risk · TechCrunch — Anthropic gets its first court win over the Pentagon's supply chain risk label · CBS News — AI executive Dario Amodei on the red lines Anthropic would not cross · artificialintelligenceact.eu — Artikel 2 AI Act (toepassingsgebied)