Deepfake-stem laat Italiaanse bank Fideuram 95 miljoen euro verliezen

Fraudeurs hebben 95 miljoen euro buitgemaakt bij Fideuram, de private-bankingtak van de Italiaanse bank Intesa Sanpaolo, door zich via WhatsApp en een met kunstmatige intelligentie nagemaakte stem voor te doen als de eigen bestuurders. Volgens Reuters kreeg toenmalig Fideuram-voorzitter Paolo Molesini in februari 2026 een WhatsApp-bericht dat leek te komen van Intesa-topman Carlo Messina, met de dringende vraag om hulp bij een overzeese transactie. Een telefoontje van iemand die zich voordeed als een gekende partner van een advocatenkantoor bevestigde de opdracht — met een stem die volgens de onderzoekers met AI was nagemaakt. Molesini keurde daarop overschrijvingen goed naar rekeningen in vooral China en Hongkong.

Van de 95 miljoen euro kreeg de bank dankzij samenwerking tussen politiediensten in Italië, Portugal en China ongeveer 53 miljoen euro terug; ruim 36 miljoen euro is spoorloos nadat het geld via een netwerk van buitenlandse rekeningen naar cryptomunten werd omgezet. Molesini nam in maart 2026 ontslag, officieel om persoonlijke redenen. Het openbaar ministerie in Milaan onderzoekt een buitenlandse verdachte voor computerfraude; Molesini en andere Fideuram-bestuurders worden zelf niet onderzocht. Intesa Sanpaolo en Fideuram wilden niet reageren op de berichtgeving. Volgens de bank identificeerde ze sinds begin 2026 zo’n 5.000 nepvideo’s waarin het gezicht van CEO Messina werd misbruikt.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

Fideuram is niet louter een Italiaans verhaal. De private-bankingtak lanceerde in november 2025 samen met BlackRock het digitale beleggingsplatform Fideuram Direct in België en Luxemburg, en is er daarnaast al actief via de overname van de Luxemburgse privébank CBP Quilvest, die volgens een branchetelling uit 2021 ruim 1 miljard euro aan vermogen van cliënten in België beheerde. De fraude zelf is niet aan een land gebonden: wie een grote overschrijving goedkeurt na alleen een telefoontje of bericht — ook als de stem aan de andere kant vertrouwd klinkt — loopt hetzelfde risico, bij eender welke bank of eender welk bedrijf. Febelfin schreef in zijn actieplan tegen onlinefraude van 8 juli 2026 dat “criminele netwerken steeds vaker gebruikmaken van geavanceerde technieken, artificiële intelligentie en manipulatie om slachtoffers te misleiden”. Voor de financiële afdeling van een Belgisch bedrijf dat internationale overschrijvingen goedkeurt, is de zaak-Fideuram een aanleiding om bij elke ongewone spoedopdracht een tweede, onafhankelijke bevestiging te eisen — ook als de stem aan de telefoon correct klinkt.