25 Fields-medaillisten waarschuwen: doelen van AI-labs en wiskunde 'ernstig uit elkaar'

Vijfentwintig winnaars van de Fields-medaille — de hoogste onderscheiding in de wiskunde — ondertekenden op 11 september 2026 een gezamenlijke verklaring met de titel “A Severe Misalignment of AI in Mathematics”, gepubliceerd op de blog van wiskundige Terence Tao. De kern van hun boodschap: “the goals of the AI companies and the goals of the mathematical community are severely misaligned” — de doelen van de AI-bedrijven en die van de wiskundige gemeenschap liggen ernstig uit elkaar. Naast Tao zelf staan onder meer Peter Scholze, Maryna Viazovska, Martin Hairer, Cédric Villani en Hugo Duminil-Copin op de lijst: samen een aanzienlijk deel van alle nog levende Fields-medaillisten.

De ondertekenaars schrijven dat AI-labs opgeloste problemen te snel als overwinning naar buiten brengen: “often these solutions are announced in a rush, leaving no time for a proper writeup, the isolation of new methods and ideas, and citing relevant previous work of others” — wat volgens hen “severe attribution and plagiarism questions” oproept. Zonder de tijd en betrokkenheid van wiskundigen om zulke resultaten in te bedden in het vakgebied, dreigt bovendien “the crucial human transmission chain between mathematicians” verloren te gaan.

De verklaring komt een dag na een aparte rel rond de Caltech Mathathon, een door studenten georganiseerde wedstrijd waarbij teams met AI-modellen aan onopgeloste wiskundeproblemen zouden werken; OpenAI en Anthropic hadden er elk voor 1 miljoen dollar aan rekenkrediet in gestoken. Op 9 september 2026 publiceerde een groep wiskundigen een open brief die op het moment van publicatie 771 keer ondertekend was, met de waarschuwing dat het evenement “destructive impacts for the mathematical community” zou hebben en dat het werk om AI-gegenereerde “oplossingen” te verifiëren “uncompensated, uncredited, and unacknowledged” op wiskundigen zelf wordt afgewenteld. Caltech-wiskundigen kondigden een boycot van het evenement aan. Op 10 september trok OpenAI-onderzoeker Dan Roberts de sponsoring in: “After considering concerns raised by members of the mathematics community, we’ve decided to withdraw OpenAI’s sponsorship of the Caltech Mathathon.”

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

Toen OpenAI eerder deze week claimde dat zijn systeem het Navier-Stokes-probleem had opgelost, nuanceerde VUB-wiskundige Ann Dooms in VRT NWS al wat zoiets betekent voor wiskunde als gemeenschapswerk: de weg naar een oplossing levert vaak evenveel op als de oplossing zelf, in nieuwe theorieën en inzichten, en dat verdwijnt als een AI-systeem het eindpunt binnen enkele dagen bereikt. Wat toen de kanttekening van één Belgische wiskundige was, is nu de gezamenlijke positie van vijfentwintig Fields-medaillisten.

Voor de Vlaamse wiskunde- en onderzoeksgemeenschap — aan VUB, KU Leuven, UGent en elders — is dit geen zuiver Amerikaanse ruzie. Onderzoeksgroepen die zelf met AI-modellen aan open problemen werken, botsen op dezelfde vraag die de verklaring stelt: wie krijgt erkenning wanneer een AI-systeem meewerkt aan een bewijs, en wie doet het trage, onbetaalde werk om zo’n resultaat te verifiëren en in te bedden in het vakgebied? Een collectief antwoord daarop bestaat vandaag nergens, ook niet in Vlaanderen.

Deze site stelt haar nieuwsduiding op met AI-modellen van Anthropic en laat elk stuk kruisverifiëren door een model van OpenAI. Zie ons redactioneel beleid.