Meloni vraagt een EU-merk aan voor haar stem om zich tegen deepfakes te wapenen

De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft bij het Bureau van de Europese Unie voor intellectuele eigendom (EUIPO) een aanvraag ingediend om haar stem als EU-merk te beschermen, als verdediging tegen AI-deepfakes. Dat meldt persagentschap AP: de aanvraag dateert van maandag 5 oktober 2026 en bevat een opname van vier seconden waarin Meloni de woorden “Io sono Giorgia Meloni” uitspreekt. De Italiaanse krant La Repubblica berichtte er als eerste over; een Italiaanse functionaris bevestigde het volgens AP.

De zin verwijst naar haar slogan uit 2019 en naar de titel van haar autobiografie uit 2021, “Io sono Giorgia”. Meloni zelf waarschuwde volgens AP dat deepfakes iedereen kunnen misleiden, manipuleren en schaden, en riep gebruikers op om content te controleren voor ze die delen. Ze spande in 2024 een zaak aan tegen een man die deepfakebeelden van haar zou hebben gemaakt en verspreid; die zaak loopt volgens AP nog.

Een extra juridisch middel, geen schild

Het is niet zeker dat de aanvraag werkt. Volgens Italiaanse media, aangehaald door AP, zou een goedkeuring AI-imitaties van haar stem niet automatisch blokkeren, maar wel een extra juridisch middel bieden tegen ongeoorloofd gebruik. De aanvraag is bovendien nog niet beoordeeld. AP wijst op andere bekende figuren die rechtsbescherming zoeken voor hun stem of beeld, zoals acteur Matthew McConaughey, die merkregistraties gebruikte voor stem- en bewegingsfragmenten. In Japan kende een rechter volgens dezelfde bron vorige week voor het eerst rechtsbescherming toe aan de menselijke stem, in een zaak van een stemacteur wiens gekloonde stem zonder toestemming op TikTok verscheen.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

Een merk is een keuze van de aanvrager en geen automatische bescherming: wie in België het slachtoffer wordt van een nagebootste stem, heeft er niet vanzelf een. Of de route van Meloni standhoudt, moet blijken uit de beoordeling bij het EUIPO.

Dat deepfakes ook hier opduiken, lazen we eerder al: UAntwerpen waarschuwde voor een deepfake van viroloog Pierre Van Damme, en bij de Italiaanse bank Fideuram kostte een met AI nagemaakte stem 95 miljoen euro. Voor wie een publiek gezicht of stem is, blijft de vraag of een merkaanvraag een bruikbare route is naast de bestaande meldprocedures. Het antwoord daarop zal pas duidelijk worden zodra het EUIPO over de aanvraag van Meloni beslist.