overheid 2 min

Cybercentrum: herstel snel een Java-lek dat onderzoekers met AI vonden

Het Centrum voor Cybersecurity België raadt organisaties aan een kritieke fout in Java, de technologie achter veel serversoftware, met voorrang te herstellen. Onderzoekers vonden de fout met hulp van AI en maakten er snel een werkende aanval voor.

AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.

Het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) raadt organisaties aan een kritieke fout in Java met de hoogste prioriteit te herstellen, meldt ITdaily op 18 november 2026. Java is een technologie waarop veel serversoftware draait. De fout heet Java4Shell en zit in de Base64-decoder, het onderdeel dat gecodeerde gegevens omzet naar leesbare gegevens. Onderzoekers van het beveiligingsbedrijf Calif toonden aan dat een aanvaller zonder inloggegevens eigen code kan laten uitvoeren in programma’s als Keycloak, Jira, Confluence, Jenkins en PingFederate.

Calif vond de fout volgens Qualys met hulp van AI in ongeveer een uur. Twee uur later hadden de onderzoekers een eerste werkende aanval, voor minder dan 200 dollar aan AI-kosten. Oracle bracht op 17 november 2026 herstellingen uit. Op die datum was er nog geen publieke bevestiging dat de fout in het wild werd misbruikt.

Een aanval lukt alleen als drie voorwaarden samen vervuld zijn, meldt ITdaily. Ten eerste een x86-64-processor met de instructieset AVX-512 VBMI, zoals Intel Xeon van Ice Lake tot Granite Rapids en AMD EPYC en Ryzen vanaf Zen 4. Ten tweede een getroffen Java-versie, namelijk OpenJDK vanaf 17.0.6 of een afgeleide zoals Amazon Corretto, Eclipse Temurin of Azul Zulu. Ten derde een toepassing die gegevens van een aanvaller doorstuurt naar de Base64-decoder. ARM64-processors zijn niet getroffen.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

Wie Java-software beheert, zoekt eerst alle Java-runtimes in de omgeving, ook die in andere software zijn meegeleverd. Een update van het besturingssysteem dekt zulke meegeleverde runtimes niet altijd, schrijft het CCB, en niet elke distributie heeft al een herstelde versie. Daarna installeer je de herstelde versie van elke leverancier en herstart je elke Java-toepassing. Twee herstelde versies van Oracle zijn 17.0.21.1 en 21.0.13.1.

Kan je niet meteen updaten, dan bestaan er tijdelijke instellingen die de getroffen code uitschakelen. Het CCB raadt aan die pas na grondig testen toe te passen. Qualys waarschuwt dat sommige toepassingen er trager door draaien. Draaide een Java-toepassing met internettoegang op een getroffen versie en processor, vervang dan ook sleutels, tokens en wachtwoorden, omdat geheimen uit het geheugen kunnen zijn uitgelekt. Een herstelling maakt een eerdere inbraak niet ongedaan. Een incident meld je via ccb.belgium.be.

Meer uit Overheid

Bronnen · 2 ↗