Angst voor AI doet inschrijvingen IT-opleidingen kelderen

Aan Vlaamse hogescholen dalen de inschrijvingen voor sommige IT-opleidingen dit academiejaar fors, terwijl andere net groeien. Bij AP Hogeschool in Antwerpen ging het graduaat programmeren voor academiejaar 2026-2027 40 procent achteruit en de bachelor toegepaste informatica 10 procent, meldt ITdaily op basis van cijfers die De Tijd verzamelde. Bij Odisee in Brussel zakte het graduaat programmeren met 60 procent en elektronica-ICT met 40 procent — terwijl de bachelor toegepaste informatica er net 5 procent groeide en systeem- en netwerkbeheer 7 procent, bevestigt de hogeschool zelf in haar eigen inschrijvingscijfers.

Studiekiezers laten zich volgens de scholen mee leiden door de vrees dat AI hun kansen op de arbeidsmarkt verkleint. Die vrees leeft breder onder jonge Belgen: uit een bevraging van Intelligence Group bij 2.500 werkende Belgen en werkzoekenden schat de gemiddelde Belg onder de 30 in dat 45 procent van de eigen job nu al door AI gedaan zou kunnen worden, en vreest ongeveer een derde dat AI binnen vijf jaar een groot deel van de eigen taken overneemt — bij vijftigplussers is dat nog 15 procent. Die bevraging peilde naar de job van werkenden, niet specifiek naar de keuzes van toekomstige IT-studenten.

Bij Odisee erkent Bram Rotthier, directeur techopleidingen, die vrees: “De bezorgdheid dat AI jobs overneemt, is niet uit de lucht gegrepen: routinematige taken verdwijnen inderdaad. Maar net daarom blijft een opleiding zoals Elektronica-ICT relevant. De vraag groeit naar professionals die verder kijken dan uitvoerend werk, die technologie doorgronden, kritisch inzetten en zelf mee vormgeven.” Kelly Casal Mosteiro, opleidingshoofd aan AP Hogeschool, wijst in dezelfde richting: “De tijd dat IT’ers mensen waren die in een kelder in hun eentje code schreven, is al langer voorbij. We hebben nood aan IT’ers die AI kunnen aansturen, kritisch kunnen nadenken en kunnen ingrijpen als AI zich vastrijdt.”

Die vraag naar personeel is ook meetbaar. Uit een bevraging van Robert Half bij 500 Belgische aanwervingsverantwoordelijken in de financiële, IT-, juridische en administratieve sector wil 47 procent van de managers in de IT- en digitale sector het vaste personeelsbestand dit najaar nog uitbreiden — het hoogste cijfer van alle onderzochte sectoren. Robert Half noteert wel dat AI het aanwervingsproces intussen ook vertraagt: 68 procent van de bevraagden ziet de doorlooptijd oplopen door een vloed aan AI-gegenereerde sollicitaties.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

Vlaanderen zet zwaar in op AI-adoptie bij bedrijven en overheid: volgens de Vlaamse AI-barometer van het Departement WEWIS steeg het aandeel ondernemingen dat minstens één AI-technologie gebruikt van 32,1 procent in 2023 naar 58,8 procent in 2025. Net de profielen die die cijfers laten groeien — mensen die AI-systemen implementeren, bijsturen en bewaken — zijn wie de hogescholen nu minder zien instromen. Een krappere instroom raakt dan niet alleen de IT-sector zelf, maar elke Vlaamse organisatie die op AI wil overschakelen en daar mensen voor nodig heeft die het overeind houden.

Dat sluit aan bij wat we eerder schreven over de instapmarkt voor jonge werknemers in sterk AI-blootgestelde beroepen: ook daar ging het niet om massale jobverdringing, maar om een instapmarkt die krapper oogt dan de rest. Voor wie nu een studierichting kiest, is de boodschap van scholen en arbeidsmarktcijfers samen een nuance op het doemscenario: minder vraag naar wie enkel routinecode schrijft, maar niet minder vraag naar wie AI kan sturen. Of die nuance de instroom ook keert, blijkt pas bij de definitieve cijfers later dit academiejaar.