EU wil grote datacenters energie- en waterlabel opleggen

De Europese Commissie heeft op 21 september 2026 een gedelegeerde verordening aangenomen die grote datacenters in de EU verplicht tot een openbaar energie- en waterlabel. Het label geldt voor datacenters met een geïnstalleerd IT-vermogen boven 500 kilowatt en moet voor het eerst tegen 15 augustus 2027 verschijnen, telkens gebaseerd op de klassen voor Power Usage Effectiveness (PUE) en Water Usage Effectiveness (WUE) die de verordening vastlegt.

Datacenters verbruikten in 2024 zo’n 68 terawattuur elektriciteit in de EU, een cijfer dat tegen 2030 kan oplopen tot 114 terawattuur — meer dan 3 procent van de totale EU-elektriciteitsvraag — vooral aangedreven door de groei van AI, staat in het persbericht van de Commissie op basis van cijfers van het Internationaal Energieagentschap. Het label zelf voegt geen nieuwe rapportageverplichting toe: het bouwt voort op gegevens die datacenters sinds 2024 al aanleveren aan de Europese databank die de Commissie daarvoor bijhoudt. De verordening is voorlopig aangenomen door de Commissie en gaat nu twee maanden lang langs het Europees Parlement en de Raad, die ertegen kunnen ageren maar de tekst niet kunnen wijzigen; pas daarna treedt ze formeel in werking. Daarnaast loopt tot 14 december 2026 een aparte raadpleging over minimale energieprestatienormen voor datacenters, een volgende stap die verder gaat dan alleen transparantie.

Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?

De drempel van 500 kilowatt ligt ver onder het vermogen van een hyperscale-datacenter — de categorie waartoe bijvoorbeeld het datacenter van Google in Henegouwen behoort — wat erop wijst dat de grootste Belgische datacenters straks onder de labelplicht vallen. Netbeheerder Elia waarschuwde op 18 september 2026 dat de stroomvraag van de 47 grote Belgische datacenters tegen 2034 meer dan verdubbelt, zoals we eerder schreven over Elia’s cijfers over datacenters en het stroomnet — met zowel dat datacenter van Google als het geplande datacenter van Switch Datacenters in Lanaken als concrete voorbeelden. Voor die spelers verandert er met dit label weinig aan de vergunnings- of aansluitingsprocedure, maar ze zullen vanaf 2027 wel een openbaar, vergelijkbaar cijfer over hun water- en energie-efficiëntie moeten tonen aan wie erom vraagt.

Voor Vlaamse en Belgische bedrijven en overheden die datacentercapaciteit inhuren of er cloud- en AI-diensten op afnemen, geeft het label voor het eerst een uniform vergelijkingspunt tussen aanbieders in verschillende landen — nuttig bijvoorbeeld bij overheidsopdrachten waar duurzaamheid meetelt. Zolang de eerste labels er nog niet zijn, blijft de discussie over wie de kosten draagt van de netuitbreiding die al die datacenters nodig maken, wel onbeslist.