Bedrijven kijken naar goedkopere Chinese open AI-modellen
Bedrijven die met AI werken, kijken volgens de NOS naar AI-modellen die je gratis kunt downloaden en zelf op eigen servers kunt draaien. Dat is goedkoper en geeft meer controle over de gegevens. De meeste komen van Chinese bedrijven, en China overweegt beperkingen.
AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.
Steeds meer bedrijven kijken naar AI-modellen die je gratis kunt downloaden en zelf op een eigen server kunt laten draaien, in plaats van te betalen voor een dienst van een Amerikaans AI-bedrijf. Dat meldde de NOS op zondag 25 oktober 2026. Zulke open modellen zijn goedkoper en laten je zelf kiezen waar je gegevens verwerkt worden. Bij een gesloten model van Anthropic, OpenAI of Google bepaalt de maker waar het draait en rekent hij voor het gebruik.
De populairste open modellen komen volgens de NOS van Chinese bedrijven zoals Alibaba, DeepSeek, Moonshot en Z.ai. Ook Meta, het bedrijf achter Facebook en Instagram, en een paar andere Amerikaanse bedrijven brengen open modellen uit.
Een voorbeeld is Driven Lawyers, een advocatenkantoor in Amsterdam. Het draait een kleine versie van het AI-model Qwen op servers in Duitsland om juridische contracten samen te vatten. Oprichter Arvid van Oorschot zegt dat het model minder goed is dan de grote Amerikaanse modellen, maar voor sommige taken heel geschikt. Hij wil bovendien geen gevoelige dossiers naar servers in Amerika of China sturen.
Ook cijfers van OpenRouter, een Amerikaans platform dat verschillende AI-modellen aanbiedt, wijzen die kant op. Eind 2025 kwam ongeveer 30 procent van het gebruik op dat platform van open modellen en 70 procent van gesloten modellen. Nu is dat omgekeerd: 70 procent komt van open modellen, vooral van Chinese bedrijven. Het gaat om gebruik op één platform, niet om de hele markt.
China wil beperkingen opleggen. Volgens het plan zouden open modellen alleen met een vergunning openbaar gemaakt mogen worden, of zelfs buiten China verboden kunnen worden. Modellen die nu al openbaar zijn, vallen volgens het huidige plan niet onder de vergunningsplicht.
Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?
De keuze van Driven Lawyers kan ook een Belgische organisatie maken: zelf bepalen op welke servers een model draait, bijvoorbeeld binnen Europa. De NOS noemt dat in sectoren als gezondheidszorg en defensie belangrijk of zelfs noodzakelijk.
Wie een open model overweegt, kan drie dingen apart nagaan: wat het kost bij echt gebruik, of het goed genoeg is voor de eigen taken, en wie de server beheert. Het Chinese plan geldt volgens de NOS niet voor modellen die al openbaar zijn. Of toekomstige versies van een model nog vrij te downloaden blijven, is onzeker.